Kaasboerderij familie de Jong uit Bergambacht

Even voorstellen

Wij zijn Leen en Ineke de Jong uit Bergambacht. Samen wonen en werken we in onze boerderij, de 'Jongenhoeve'. Onze zoon en schoondochter wonen twee boerderijen verderop. Zij helpen elke dag mee. Deze boerderij kent een lange geschiedenis van kaasmaken. Wij geven dat met zijn allen een vervolg. Onze boerderij is helemaal ingericht op bezoekers, die meer willen weten hoe Boerenkaas gemaakt wordt. We vertellen dat graag, want zo langzamerhand is échte Boerenkaas een uniek product geworden, dat niet veel meer gemaakt word.

Onze boerderij

Zakken op een inklinkende grond
De eerste boerderij die op deze plek stond, is gebouwd in 1723. Die boerderij is gedeeltelijk afgebroken in 1924. Het enorme woonhuis, met wel veertien bedsteden, voldeed niet meer aan de eisen van die tijd en is helemaal verbouwd. De stal en het kaasgedeelte bleven wel staan. Het laatste oorspronkelijke gedeelte is een paar jaar geleden afgebroken. We hebben toen een nieuwe kaasmakerij gebouwd. Van de oorspronkelijke boerderij staat er dus niets meer. De eisen die gesteld worden aan kaasmaken zijn moeilijk te realiseren in een gebouw van meer dan driehonderd jaar oud. We zitten hier in een gebied waar de grond inklinkt. Sinds 1700 zijn we hier ongeveer twee meter gezakt! Dat betekent dat de boerderij ook mee is gaan zakken. Alles stond scheef, afvoerputjes werkten niet meer. Er zaten veel verhalen in dit gebouw. Die zijn met de afbraak verloren gegaan. Jammer, maar we kijken naar de toekomst. Naast onze koeien hebben we ook varkens en een winkel bij de boerderij. Daar verkopen we naast onze Boerenkaas ook wijn, mosterd, jam, heerlijke appels en peren en verse scharreleieren. Allemaal cadeautjes van de natuur.

Onze omgeving

Een echt kaasgebied
De Krimpenerwaard is een veenweidegebied, dat ongeveer duizend jaar geleden is ontgonnen. Voordat er dijken omheen zijn gelegd, was het een moerasgebied. Het land lag op het zelfde niveau als de rivier. Maar als je veengrond droog legt, gaat het inklinken. De dijken om het gebied heen werden steeds belangrijker en er moesten allemaal slootjes worden aangelegd om al het water af te voeren. De molens die daar voor zorgden, zie je hier nog veel terug. Stukje bij beetje is de Krimpenerwaard zo ontgonnen. Omdat het grasland is, werd hier vroeger al veel kaas gemaakt. We zitten hier midden in de natuur. Vanzelfsprekend wordt het nooit. Het mooiste seizoen van het jaar vind ik de lente. De natuur komt dan weer tot leven, de koeien kunnen weer het land in. Dat is een prachtig gezicht. Soms maken ze van gekkigheid de raarste sprongen. Onze koeien kunnen wat minder snel naar buiten dan in andere gebieden. Dat komt omdat het gebied hier zo waterrijk (en dus drassig) is. Dat vinden ze niet altijd een probleem, want koeien hebben een hekel aan harde wind en regen. Dat geldt trouwens ook voor hoge temperaturen. Als we met heet weer de deuren van de stal openzetten, dan gaat er geen koe naar buiten. Dan blijven ze liever binnen. Onze koeien bepalen dus zelf wat ze doen.

Onze dag

Voldoening van begin tot eind
Wij beginnen 's ochtends om zes uur. Mijn zoon gaat melken, mijn vrouw gaat met de kaas bezig en ik ga naar de varkens. Om een uur of tien is het melken afgerond en gaan we met de kaas bezig. Dat hele proces gaat tot een uur of vijf 's middags door. 's Avonds moet er natuurlijk weer gemolken worden. Op onze boerderij is er altijd wel wat te doen, dus om elf uur 's avonds zijn we pas klaar. Elke dag van de week. Als je plezier hebt in wat je doet, dan valt het niet zwaar. Want als je werk je hobby is, dan hoef je nooit te werken. Omdat alles hier doordraait, zijn we nog nooit op vakantie geweest. Maar het is net als met roken: als je er niet aan begint, dan mis je het ook niet! We houden van wat we doen. Elke dag weer van melk tot kaas. Van het begin tot het eind, dat geeft een enorme voldoening.

Onze kaas

Al pocht de melker nog zo kras, de kaas wijst uit hoe het melken was
Wij maken Goudse kaas in verschillende gewichtssoorten. Van een halve kilo tot grote kazen van zestien kilo en acht verschillende soorten kruidenkazen. Elke dag verkazen we zo'n vijfduizend liter melk, waar we dan weer vijfhonderd kilo kaas van krijgen. Alle kazen zijn gemaakt uit ongepasteuriseerde melk. Dat heeft als voordeel dat de stoffen die in de melk zitten en voor een goede smaak zorgen, behouden blijven. Het kan ook de andere kant op, dat slechte bacteriën behouden blijven. Daarom is het voor ons zo belangrijk dat alles wat we doen, in de schoonste omstandigheden gebeurd. De reinheid van de melk is voor ons essentieel. Een oud gezegde luidt: "Al pocht de melker nog zo kras, de kaas wijst uit hoe het melken was". Verder is de melk die we verwerken, ontzettend vers en nooit meer dan een halve dag oud. Daarom is de smaak van Boerenkaas ook zo rijk.